Historia

W 2010 r. "Społem" PSS w Oławie obchodziła swoje 65 urodziny. Były one bardzo szczególne, ponieważ od 1 lipca 2010 roku, po 65 latach "Społem" Powszechna Spółdzielnia Spożywców przekształciła się w "Społem Oława" Spółka z o.o odkrywając nową kartę w historii oławskiego, rodzimego handlu.

65 lat to dla firmy bardzo dużo, jej początki pamięta zaledwie parę osób.

 

1945-1968

Powszechna Spółdzielnia Spożywców "Praca" i "Społem" PSS (od 1954 r.)

Dwudziestolecie budowy i rozwoju

1945 - 1950

W grudniu 1945 roku 20 Oławian zakłada Spółdzielnię Spożywców "Praca". Członkowie Zarządu, jak i powołanej równocześnie Rady Nadzorczej, nie posiadają żadnego majątku, nie mają też doświadczenia w handlu (są to głównie pracownicy poczty, nauczyciele, urzędnicy i jeden, jedyny handlowiec).Pierwsze posiedzenie Zarządu odbywa się 31 grudnia 1945 roku, a 28 lutego 1946 Spółdzielnia zostaje wpisana do rejestru z numerem 8/46. W zakres jej działania wchodzą: aktywność społeczno - kulturalna, wytwarzanie artykułów do spożycia oraz odsprzedaż detaliczna.

29 grudnia 1948 roku następują zmiany - PSS "Praca" łączy się ze Spółdzielnią Spożywców Pracowników Oławskiej Fabryki Papieru i przejmuje cały jej kapitał i członków. Rok później powstaje pierwszy Statut Spółdzielni, a pierwszy sklep mieści się w Oławie przy ul. Brzegowej (obecnie ul. Brzeska). Kolejny powstaje przy ul. 1 Maja 50 i zajmuje się sprzedażą towarów spożywczych i gospodarstwa domowego. Spółdzielnia przejmuje placówki handlowe od Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska".

1950 - 1960

W 1950 roku firma ciągle się rozwija - kupuje pierwszy samochód, który zastępuje takie środki transportu towarów jak torby pocztowe i rowery, za jego kierownicą zasiada pierwszy zatrudniony kierowca - Julian Gołąb.

Dzięki potencjałowi młodych ludzi i systemom szkoleń w placówkach spółdzielczych na terenie całego kraju Spółdzielnia dobrze funkcjonuje i rozwija się. W czerwcu 1951 w skład Spółdzielni wchodzą 22 placówki i biuro, pracują w nich 153 osoby. PSS "Praca" skupia 10 sklepów spożywczych, jeden tekstylny i z wyrobami skórzanymi, 4 piekarnie, 2 sklepy masarskie, sklep drogeryjny, 2 gospody i bufet w kinie. Dwa lata później (1953) jest już 20 sklepów spożywczych, a Oławianie mogą kupować artykuły przemysłowe w pięciu sklepach.

1960 - 1970

Początek lat 60-tych to czas uruchamiania kolejnych lokali gastronomicznych, w Rynku powstaje restauracja "Adria", a obok niej kawiarnia "Jola", działa Bar "Sam", który z biegiem czasu przekształca się w restaurację "Ratuszową". Mieszkańcy przesiadują także w restauracji "Dworcowej" , którą potocznie nazywają "U Michałka".

Jest wiosna 1963 roku, rozpoczyna się przebudowa piekarni przy ul. Kościuszki, ponieważ trzeba zwiększyć ilość wypiekanego pieczywa do 300 kg dziennie. W tym samym czasie działalność kulturalno - usługowa zatacza coraz to większe kręgi. Część pomieszczeń w Domu Kultury zajmuje Ośrodek "Praktyczna Pani", w ramach którego działa świetlica telewizyjna i sala projekcyjna oraz świetlica dla dzieci pracujących rodziców, gdzie można odrabiać lekcje i otrzymać bezpłatne korepetycje.

Z myślą o mieszkańcach miasta i okolic w 1964 roku Spółdzielnia otwiera pierwszy sklep sportowo - turystyczny oraz "Krasnoludek" - sklep z artykułami dla dzieci. Kobiety odwiedzają często nowo otwarty sklep pasmanteryjny ( w tym samym miejscu funkcjonuje do dzisiaj) a matki przychodzą z dziećmi do sklepu z zabawkami. Po zakupach można się wybrać do pierwszej letniej kawiarenki o nazwie "Opolska".

W 1965 roku oławska "Społem" PSS zdobywa pierwsze miejsce w rywalizacji spółdzielni na Dolnym Śląsku i jednocześnie plasuje się na 12 pozycji (z 400) w kraju. Spółdzielnia liczy 3015 członków, którzy mogą korzystać z wielu usług edukacyjnych oferowanych przez PSS. Działa poradnictwo krawieckie, wypożyczalnia sprzętu gospodarstwa domowego oraz kursy gotowania, kroju i szycia.

W tym samym czasie powstają dwa kolejne, ważne dla mieszkańców sklepy - w "Nastolatce" można ubrać młodzież, nie trzeba już jeździć do Wrocławia a kobiety przychodzą do "Magnolii" po damską galanterię, zaś przy ul. Brzeskiej mieści się sklep AGD i RTV.

W latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia "Społem" rozwija się bardzo intensywnie, w 1967 roku ma 67 różnych punktów usługowych i sprzedażowych i żywi, ubiera i bawi mieszkańców Oławy.

Jednak klienci nie zawsze są zadowoleni, ponieważ pojawiają się braki w zaopatrzeniu, szczególnie brakuje mleka, masła, serów twardych, ryb oraz pieczywa. Jest także niedostatek pracowników, ponieważ praca w handlu nie bardzo się opłaca - pensje są średnio o 30% niższe, niż w przemyśle. Konsekwencją tych problemów oraz przemian w strukturach spółdzielczości jest utrata przez Spółdzielnię osobowości prawnej i wcielenie jej do Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców we Wrocławiu. Jest rok 1968.

1969-1989

Wojewódzka Spółdzielnia Spożywców Oddział w Oławie

Dwudziestolecie przemian

Już jako WSS "Społem" uruchamia kolejne sklepy. W 1969 roku do nowego bloku przy ul. 1 Maja wprowadzają się mieszkańcy, a na dole, na popularnym "deptaku", powstaje wiele placówek handlowych o nowoczesnych i przestronnych wnętrzach. Wydłuża się czas pracy w sklepach - z 10 do 12 godzin, a w czasie wzmożonego ruchu pracuje więcej osób, aby wyeliminować kolejki.

1970 - 1980

W 1971 roku, po drugiej stronie ul. 1 Maja powstaje także ciąg handlowy pod nowooddanym blokiem mieszkalnym. Od tej pory mieszkańcy Oławy mogą bawić się w nowej restauracji "Urocza" (dzisiejszy "Tropic"), a obok funkcjonuje Ośrodek Praktyczna Pani (potem klub Parnas).

W 1974 roku inna część miasta zyskuje placówki handlowe - na nowym osiedlu Chrobrego powstaje pasaż handlowy w bloku "56". Są tam: sklepy spożywcze, warzywniak, Poczta i masarnia (czyli sklep mięsny). Obecnie działa tam sklep nr 45 "Igloo".

W swoje 35 urodziny Spółdzielnia ("Społem" WSS oddział w Oławie) wyrabia ponad 100% normy, ma 71 placówek i przynosi dochody. Jednak w 1971 roku następują kolejne zmiany w organizacji - Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w Oławie przejmuje od "Społem" 22 sklepy przemysłowe i bar na dworcu PKP, w zamian za to Spółdzielnia otrzymuje magazyny przy pl. Gimnazjalnym (dzisiaj Tani sklep "Stodoła"). W tym samym czasie kwitnie życie społeczne w "Społem". "Praktyczna Pani" organizuje Mikołajki, Dzień Kobiet, bale okolicznościowe dla członków i pracowników spółdzielni.

Oferta handlowa Spółdzielni uzupełniana jest na kiermaszach organizowanych przy różnych okazjach. Można tam kupić konfekcję damską i męska, galanterię i trudno dostępne na co dzień artykuły żywnościowe.

Zaraz potem, do spółki ze Spółdzielnią Wielobranżową i RUCHEM, "Społem" buduje nowoczesny pawilon handlowy przy ul. Chrobrego i nazywa go "Kwadraciak". Jest tu sklep "1001 drobiazgów" z wieloma artykułami gospodarstwa domowego, sklep z porcelaną i szkłem, sklep spożywczy. Na piętrze mieści się Ośrodek Praktyczna Pani i świetlica środowiskowa.

1980 - 1990

Rok 1980 - w budowie jest nowa piekarnia. Powstaje ona między innymi dlatego, że władze zobowiązały Spółdzielnię do wypieku większej ilości chleba dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców Oławy i okolic. Jednak czas świetności oławskiego handlu powoli mija. Towar trzeba dzielić i załatwiać, zaczyna wszystkiego brakować. Ważne są układy i znajomości kierownictwa "Społem"WSS O/ Oława.

W 1985 Spółdzielnia obchodzi 40 urodziny. Przy "Społem" WSS Oddział Oława powstaje NSZZ "Solidarność".

W tym czasie WSS w Oławie ma 10 sklepów branży przemysłowej, 39 w branży spożywczej i prowadzi 21 zakładów i punktów gastronomicznych. Dwa z tych sklepów otrzymują miano "sklepu wzorcowego" - "Delikatesy" przy Pl. Jedności Narodowej i "Plastik" przy ul. Chrobrego. Liczba członków spółdzielni wynosi 5156. Działacze i pracownicy otrzymują odznaczenia i nagrody oraz udzielają się w wielu imprezach lokalnych.

W końcu lat 80-tych, tj. w 1988 roku III Nadzwyczajne Zgromadzenie Przedstawicieli Spółdzielni "Społem" Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców we Wrocławiu postanawia wydzielić osiem niezależnych Powszechnych Spółdzielni Spożywców. W styczniu 1989 roku odbywa się pierwsze Walne Zgromadzenie w Oławie, wybrany jest nowy Zarząd, a 17 lipca 1989 roku "Społem" PSS

w Oławie otrzymuje w rejestrze Sądu Rejonowego we Wrocławiu numer 701Rp 39/89.

1989-2010

"Społem" Powszechna Spółdzielnia Spożywców w Oławie

Okres twardej rywalizacji i lokalnych sukcesów

Rok 1989 to początek urynkowienia - rząd Mieczysława Rakowskiego znosi przydziały, powstają wolne marże, wszystko, co nie jest zabronione, jest dozwolone. "Społem" w Oławie ma 39 sklepów, modernizuje restaurację "Adria", rozbudowuje sklep przy ul. Dąbrowskiego. Natomiast na Osiedlu Sobieskiego powstaje mini-dom "Merkury" - (na życzenie władz partyjnych) dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców nowego osiedla. W 1989 roku 348 pracowników wypracowuje 835 mln. złotych zysku, co zapisuje główny księgowy na twardym dysku pierwszego komputera w "Społem".

1990 - 2000

W 1989, jak i w 1990 trwają wielkie remonty i modernizacje. Ładne i nowe wnętrze jest w restauracji "Adria", a wiele sklepów zyskuje nowe powierzchnie handlowe. W 1992 roku "Kwadraciak" jest po kapitalnym remoncie, a przy ul. Brzeskiej, w odnowionym budynku, powstaje Dom Handlowy "Na Brzeskiej".

W 1993 roku "Społem" "wychodzi" na rynek poza Oławę. We Wrocławiu przy ul. Łaciarskiej powstaje sklep spożywczy "Oławianka" a w Brzegu przejęte zostają trzy sklepy od tamtejszej, zlikwidowanej spółdzielni "Berlinek", "Maja" i "Pyza". Przestaje funkcjonować Ośrodek Praktyczna Pani i jednocześnie wiele imprez okolicznościowych umiera śmiercią naturalną. Nową formą rodzinnej zabawy staje się festyn organizowany na terenach zielonych przy piekarni. Przychodzą tu członkowie i pracownicy spółdzielni z rodzinami i znajomymi. Nadal organizuje się "Święto Latawca".

Festyny są przebojem lat 90-tych. Przyciągają wielu ludzi i są dobrą formą promocji. W 1995 odbywa się impreza "5 - 50 - 150" - na oławskim rynku swoje 5 urodziny świętuje "Gazeta Powiatowa" Wiadomości Oławskie?, 50 ?Społem? PSS w Oławie a 150 Huta "Oława". Spółdzielnia wystawia stoiska i promuje swoją działalność. Powiększa się również ilość powierzchni handlowych.

W 1997 pracę rozpoczyna kolejny sklep, który mieści się w zabytkowym budynku magazynów przy Pl. Gimnazjalnym. Tani Sklep "Stodoła" oferuje całą gamę tańszych produktów spożywczych. Sklep powstaje między innymi dlatego, że zwalnia się powierzchnia, na której wcześniej był magazyn hurtowy (przeniesiony do budynku piekarni, w miejsce kotłowni). Spółdzielnia inwestuje w nowoczesne piece.

2000 - 2010

W końcu nadchodzi rok 2000, 55 lat istnienia Spółdzielni. Z tej okazji sklep w Brzegu zyskuje nowy wygląd i nową nazwę - od tej pory nazywa się "Familijny 2000".

7 czerwca 2000 roku odbywa się Specjalne Zgromadzenie Przedstawicieli Spółdzielni, wręczane są odznaki dla zasłużonych, a w amfiteatrze jest wielka impreza. Pracownicy i członkowie Spółdzielni otrzymują odznaczenia państwowe za pracę na rzecz Spółdzielni a w konkursie jubileuszowym Fiata Seicento wygrywa Anna Czarny z Oławy.

Kolejna ważna data to 30 sierpnia 2003 roku, kiedy to odbywa się otwarcie sklepu nr 10 - "Jakub", pierwszego supermarketu w Oławie z całkowicie polskim kapitałem.

2005 rok to kolejny, okrągły jubileusz. W 60-lecie, 3 września odbywają się uroczyste obchody jubileuszu. Mieszkańcy Oławy i okolic bawią się na pikniku na terenach zielonych przy Ośrodku Kultury, gdzie występują: Taaaki Fajny Chór Jacka Chlebnego i gwiazda - Zbigniew Wodecki. Nagrodę główną - Fiata Seicento wygrywa Arkadiusz Pelc z Oławy.

Zakończenie uroczystości jubileuszowych wieńczy odsłonięcie tablicy pamiątkowej w Kościele Matki Bożej Pocieszenia 20 grudnia 2005 roku.

Rok 2006 kończy się otwarciem "Kwadraciaka" po kapitalnym remoncie. Powierzchnia sklepu zwiększa się o około 300 m2, pojawia się więcej kas oraz nowoczesne stoiska. Atrakcją jest przeszklony dach.

Za rok 2007 "Społem" PSS w Oławie otrzymuje "Gazelę Biznesu", nagrodę przyznawaną przez "Puls Biznesu" dla 300 najdynamiczniej rozwijających się firm. Oławska Spółdzielnia została nagrodzona za dobre wyniki w handlu.

W Spółdzielni trwają pierwsze poważne przygotowania do zmian gospodarczych. 12 czerwca 2008 odbywa się spotkanie z Mec. Tomaszem Franasem na temat procesu przekształceń. Firma Franas CO. występuje z ofertą przeprowadzenia procesu przekształcenia Spółdzielni w spółkę z o.o.

W sierpniu 2008 roku "Jakub" obchodzi 5 urodziny, przed sklepem odbywa się wielki festyn. Imprezy przed "Jakubem" wpisały się już na stałe do kalendarza oławskiego. Co roku, w okolicach 1 września mieszkańcy i klienci z Oławy i okolic zapraszani są na festyn. Jest tu zawsze sporo atrakcji dla dzieci oraz koncert plenerowy. Przy okazji 5 urodzin sklepu, klienci maja możliwość wygrania sprzętu AGD i RTV oraz rowerów górskich.

W 2009 roku Spółdzielnia modernizuje park maszynowy piekarni. Nowoczesna linia do produkcji pieczywa drobnego pozwala na uzyskanie lepszej jakości produktów. Jesienią w sklepach "Społem" pojawia się nowy wypiek - chleb IG o niskim indeksie glikemicznym, dla ludzi dbających o zdrowie.

We wrześniu Spółdzielnia po raz pierwszy organizuje "sezon grillowy" dla swoich klientów. Pracownicy "Społem" grillują przy "Stodole" i sklepie "Sezam".

Z okazji 6 urodzin "Jakuba" debiutuje piosenka o "Społem" napisana przez Szymona Barabacha (wrzucić odnośnik do piosenki "Społem"). Pracownicy, członkowie i klienci "Społem" śpiewają ją razem na pikniku.

W grudniu powstaje nowy sklep - "Drogeria Premium". Na piętrze w "Kwadraciaku" można teraz kupić luksusowe kosmetyki.

Od lutego 2010 roku klienci mogą robić zakupy w zmodernizowanym sklepie ?2001 drobiazgów". Zmienia się wnętrze, wyposażenie i część towarów. Ten remont w "Kwadraciaku" jest kolejnym etapem całkowitej modernizacji pawilonu. Powoli "Kwadraciak" staje się sklepem luksusowym, o podwyższonym standardzie. Nasi klienci mogą już przechadzać się górą wokół patio sklepu.

23 marca 2010 odbywa się Nadzwyczajne Zebranie Przedstawicieli, na którym jednogłośnie zostaje podjęta uchwała o przejściu Spółdzielni w stan likwidacji. Likwidatorem spółdzielni zostaje Ireneusz Grochowski. Zebranie Przedstawicieli wyraża zgodę na zbycie przedsiębiorstwa "Społem" PSS w Oławie na rzecz Spółki "Społem" Oława Spółka z o.o.

1 czerwca 2010 rozpoczyna się proces likwidacji Spółdzielni, a 1 lipca przejęcie przedsiębiorstwa przez Spółkę "Społem" Oława Sp. z o.o. Tym samym historia "Społem" PSS w Oławie kończy się po 65 latach.

"Spółdzielcy oławscy byli i są dumni ze swojej działalności społecznej i gospodarczej mijającego 65-lecia. Zapisali w życiu prywatnym i mieszkańców Oławy piękną kartę historii "Razem czyli Społem w Oławie". Doświadczenia i dorobek przeszłości będą źródłem historii i postępu "Społem" Oława Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością."